بررسی راهکارهای ثبت جهانی شهر ری در نشست تخصصی با حضور نماینده مجلس، آقای دکتر سیدعلی یزدیخواه
نشست تخصصی بررسی ظرفیتها و الزامات ثبت جهانی شهر ری با حضور دکتر سیدعلی یزدیخواه، نماینده مردم تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس در مجلس شورای اسلامی و جمعی از پژوهشگران، باستانشناسان گروه پژوهشی راگا-ری برگزار شد. در این نشست، راهکارهای اجرایی، پژوهشی و بودجهای برای حفاظت از میراث تاریخی ری، توسعه گردشگری فرهنگی و فراهمسازی مقدمات ثبت جهانی این شهر تاریخی مورد بررسی قرار گرفت.
بررسی الزامات ثبت جهانی شهر ری
در ابتدای نشست، حاضران با اشاره به پیشینه چند هزار ساله شهر ری، این شهر را یکی از مهمترین مراکز تمدنی ایران و جهان اسلام معرفی کردند و بر ضرورت تدوین برنامهای جامع برای ثبت جهانی آن در فهرست میراث جهانی یونسکو تأکید نمودند.
در این جلسه عنوان شد که ثبت جهانی شهر ری مستلزم انجام مطالعات گسترده باستانشناسی، تعیین و تثبیت حریم آثار تاریخی، مرمت اصولی محوطهها و آزادسازی عرصههای تاریخی است؛ اقداماتی که نیازمند برنامهریزی بلندمدت و تأمین منابع مالی پایدار خواهد بود.
ضرورت حفاظت از محوطههای تاریخی ری
در ادامه نشست، وضعیت برخی از مهمترین محوطههای تاریخی شهر ری از جمله چشمهعلی، دژ رشکان، تپه میل، چال ترخان، قلعه گبری و دیگر آثار شاخص تاریخی مورد بررسی قرار گرفت.
کارشناسان حاضر با اشاره به چالشهایی مانند توسعه شهری، ساختوسازهای پیرامونی و کمبود اعتبارات حفاظتی، تأکید کردند که بسیاری از این آثار هنوز برای طی کردن فرآیند ثبت جهانی نیازمند انجام پژوهشهای تکمیلی، مرمت تخصصی و ساماندهی حریمهای حفاظتی هستند.
همچنین بر لزوم تهیه نقشه راه اجرایی برای حفاظت از این آثار و ایجاد هماهنگی میان دستگاههای مسئول تأکید شد.
توسعه گردشگری فرهنگی و مذهبی؛ اولویت راهبردی شهر ری
یکی از مهمترین محورهای مطرحشده در این نشست، تدوین طرح جامع گردشگری تاریخی و مذهبی شهر ری بود.
در این بخش پیشنهاد شد با طراحی مسیرهای گردشگری میان حرم حضرت عبدالعظیم حسنی (ع)، برج طغرل، چشمهعلی، دژ رشکان، تپه میل و سایر آثار تاریخی، ظرفیتهای کمتر شناختهشده ری به زائران و گردشگران معرفی شود.
حاضران معتقد بودند توسعه گردشگری فرهنگی علاوه بر حفظ هویت تاریخی شهر، میتواند نقش مهمی در رونق اقتصادی، ایجاد اشتغال و جذب سرمایهگذاری ایفا کند.
ایجاد موزه تخصصی ریشناسی
در ادامه جلسه، ایجاد موزه تخصصی ریشناسی به عنوان یکی از مطالبات مهم حوزه میراث فرهنگی مطرح شد.
به اعتقاد کارشناسان، بسیاری از آثار ارزشمند کشفشده در کاوشهای باستانشناسی شهر ری در موزههای مختلف کشور نگهداری میشوند و ایجاد موزهای تخصصی میتواند ضمن معرفی بهتر تمدن ری، زمینه توسعه پژوهشهای علمی و افزایش جذب گردشگر را فراهم کند.
استفاده از ظرفیت مسئولیت اجتماعی صنایع
یکی دیگر از موضوعات مطرحشده در نشست، بهرهگیری از ظرفیت مسئولیت اجتماعی صنایع مستقر در شهرستان ری بود.
پیشنهاد شد صنایع بزرگ منطقه با مشارکت در پروژههای حفاظت، مرمت و معرفی آثار تاریخی، بخشی از مسئولیت اجتماعی خود را در حفظ میراث فرهنگی این شهر ایفا کنند.
همچنین استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و خیرین فرهنگی برای تأمین بخشی از هزینههای پروژههای میراث فرهنگی از دیگر پیشنهادهای مطرحشده بود.
تشکیل کارگروه تخصصی برای پیگیری ثبت جهانی شهر ری
در پایان جلسه، بر ضرورت تشکیل کارگروه مشترک میان پژوهشگران، دستگاههای اجرایی، فرمانداری، شهرداری، وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و نمایندگان مجلس تأکید شد.
هدف از تشکیل این کارگروه، تدوین نقشه راه، اولویتبندی پروژهها، پیگیری تأمین اعتبارات و آمادهسازی مستندات لازم برای ثبت جهانی شهر ری عنوان شد.
حاضران همچنین تأکید کردند که موفقیت این مسیر، مستلزم همکاری مستمر تمامی نهادهای مسئول و استفاده از ظرفیتهای علمی، پژوهشی و اجرایی کشور خواهد بود.
جمعبندی
این نشست را میتوان یکی از مهمترین جلسات تخصصی برگزارشده در حوزه آینده میراث فرهنگی شهر ری دانست؛ نشستی که در آن، علاوه بر بررسی چالشهای موجود، راهکارهایی عملی برای حفاظت از آثار تاریخی، توسعه گردشگری فرهنگی و فراهمسازی مقدمات ثبت جهانی این شهر کهن ارائه شد.