نشست علمی با دکتر محمد پاکروان؛ بررسی راهکارهای توسعه همکاریهای فرهنگی و تمدنی شهر ری با آسیای مرکزی و قفقاز
نشست تخصصی گروه پژوهشی راگا-ری در روز ۱۸ دیماه ۱۴۰۴ با حضور دکتر محمد پاکروان، استاد دانشگاه تهران، پژوهشگر حوزه فلسفه و روابط فرهنگی بینالملل و از چهرههای باسابقه دیپلماسی فرهنگی کشور، برگزار شد. این نشست با هدف بررسی ظرفیتهای شهر ری در توسعه تعاملات علمی، فرهنگی و تمدنی با کشورهای آسیای مرکزی، قفقاز و جهان اسلام تشکیل شد و طی آن، راهکارهای متعددی برای گسترش همکاریهای پژوهشی و بینالمللی ارائه گردید.
دکتر پاکروان دارای دکترای فلسفه، استاد دانشگاه تهران، دبیر جایزه نوروز، دستیار ویژه در امور کشورهای آسیایی، عضو مجمع خیرین، دارنده درجه ممتاز هنری و مدرس خوشنویسی (نستعلیق) هستند. سابقه طولانی فعالیتهای دیپلماتیک، علمی و فرهنگی، موجب شده است که ایشان شناخت عمیقی از ظرفیتهای همکاری میان ایران و کشورهای آسیایی در حوزههای تمدنی، فرهنگی و دانشگاهی داشته باشند.
تأکید بر جایگاه تاریخی و تمدنی شهر ری
در ابتدای نشست، جایگاه ممتاز شهر ری به عنوان یکی از کهنترین مراکز تمدنی ایران مورد توجه قرار گرفت. دکتر پاکروان با اشاره به پیشینه چند هزار ساله این شهر، تأکید کردند که ری تنها یک شهر تاریخی نیست، بلکه بخشی از هویت تمدنی ایران به شمار میرود و ظرفیت آن برای معرفی در سطح بینالمللی هنوز بهطور کامل مورد استفاده قرار نگرفته است.
ایشان اظهار داشتند که بسیاری از کشورهای آسیای مرکزی و منطقه قفقاز دارای پیوندهای تاریخی، فرهنگی و زبانی با ایران هستند و همین اشتراکات میتواند زمینه مناسبی برای شکلگیری همکاریهای پایدار علمی و فرهنگی فراهم کند.
انعقاد تفاهمنامههای همکاری با کشورهای آسیای مرکزی و قفقاز
یکی از مهمترین پیشنهادهای مطرحشده در این نشست، انعقاد تفاهمنامههای همکاری میان گروه پژوهشی راگا-ری و مراکز علمی و فرهنگی کشورهای آسیای مرکزی و قفقاز بود.
به اعتقاد دکتر پاکروان، این همکاریها میتواند در حوزههای زیر شکل بگیرد:
- مطالعات تاریخی و تمدنی
- پژوهشهای مشترک درباره میراث فرهنگی
- برگزاری همایشها و نشستهای علمی
- تبادل استاد، پژوهشگر و دانشجو
- انتشار کتابها و مقالات مشترک
- معرفی آثار تاریخی و فرهنگی شهر ری در سطح بینالمللی
ایشان تأکید کردند که دیپلماسی فرهنگی یکی از مؤثرترین ابزارهای توسعه روابط میان کشورهاست و شهر ری میتواند در این زمینه نقش مهمی ایفا کند.
معرفی مفاخر شهر ری در انجمن مفاخر ایران
از دیگر پیشنهادهای ارائهشده، اختصاص یکی از برنامههای انجمن مفاخر ایران به معرفی یکی از شخصیتهای برجسته شهر ری بود.
دکتر پاکروان معتقدند که ری زادگاه و محل زندگی بسیاری از اندیشمندان، دانشمندان، محدثان، پزشکان، شاعران و شخصیتهای تأثیرگذار تاریخ ایران بوده است؛ با این حال، بسیاری از این چهرهها هنوز آنگونه که شایسته است به جامعه علمی و فرهنگی معرفی نشدهاند.
برگزاری برنامههای تخصصی درباره مفاخر ری میتواند علاوه بر معرفی این شخصیتها، نقش مهمی در افزایش شناخت عمومی نسبت به جایگاه تاریخی این شهر داشته باشد.
خواهرخواندگی شهر ری با شهرهای تاریخی آسیای مرکزی و قفقاز
یکی دیگر از محورهای مهم جلسه، پیشنهاد خواهرخواندگی شهر ری با برخی شهرهای تاریخی آسیای مرکزی و منطقه قفقاز بود.
در این نشست تأکید شد که خواهرخواندگی شهرها تنها یک اقدام تشریفاتی نیست، بلکه میتواند زمینهساز همکاریهای گسترده در حوزههای فرهنگی، گردشگری، دانشگاهی، اقتصادی و اجتماعی باشد.
از جمله دستاوردهای این همکاریها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- برگزاری هفتههای فرهنگی مشترک
- تبادل نمایشگاههای هنری و تاریخی
- اجرای پروژههای مشترک پژوهشی
- توسعه گردشگری فرهنگی
- معرفی ظرفیتهای تاریخی و تمدنی شهر ری در سطح منطقه
همکاری با شبکه دانشگاههای مجازی جهان اسلام
در ادامه نشست، موضوع همکاری با شبکه دانشگاههای مجازی جهان اسلام مورد بررسی قرار گرفت.
این شبکه که متشکل از ۵۷ دانشگاه عضو است، ظرفیت مناسبی برای اجرای پروژههای علمی مشترک در حوزههای تاریخ، تمدن، باستانشناسی و مطالعات فرهنگی دارد.
دکتر پاکروان پیشنهاد کردند که گروه پژوهشی راگا-ری با استفاده از این ظرفیت، ارتباطات علمی خود را با دانشگاهها و مراکز پژوهشی جهان اسلام گسترش دهد تا امکان اجرای طرحهای پژوهشی مشترک و انتشار دستاوردهای علمی در سطح بینالمللی فراهم شود.
استفاده از ظرفیت کشورهای آسیایی برای توسعه دیپلماسی فرهنگی
بخش دیگری از سخنان دکتر پاکروان به همکاری با کشورهای آسیایی اختصاص داشت.
ایشان پیشنهاد کردند که از ظرفیت ۳۳ کشور عضو این مجموعه برای توسعه تعاملات فرهنگی، تاریخی و تمدنی استفاده شود.
به گفته ایشان، سفرا، رایزنان فرهنگی و دیپلماتهای این کشورها میتوانند نقش مؤثری در معرفی ظرفیتهای شهر ری، ایجاد ارتباط میان دانشگاهها، مراکز پژوهشی و نهادهای فرهنگی و همچنین اجرای پروژههای مشترک ایفا کنند.
برگزاری نشستهای تخصصی «ریشناسی»
از دیگر پیشنهادهای مهم مطرحشده، برگزاری نشستهای تخصصی ریشناسی بود.
بر اساس این پیشنهاد، جلساتی محدود و تخصصی با حضور ۱۰ تا ۱۵ نفر از استادان دانشگاه، پژوهشگران، صاحبنظران و فعالان حوزه میراث فرهنگی برگزار خواهد شد.
این نشستها با همکاری مهندس میرزایی و از طریق گروه پژوهشی راگا-ری برنامهریزی میشود و هدف آن بررسی ابعاد مختلف تاریخ، فرهنگ، تمدن، باستانشناسی، میراث فرهنگی و هویت شهر ری است.
برگزاری چنین نشستهایی میتواند زمینه شکلگیری ایدههای نو، انجام پژوهشهای کاربردی و تدوین برنامههای بلندمدت برای معرفی جایگاه تاریخی شهر ری را فراهم کند.
توسعه همکاری با دانشگاهها و مراکز علمی آسیای مرکزی
در بخش پایانی جلسه، بر توسعه ارتباط با دانشگاهها و مراکز علمی آسیای مرکزی تأکید شد.
به اعتقاد حاضران، همکاریهای دانشگاهی میتواند در زمینههای مختلف از جمله:
- مطالعات ایرانشناسی
- تاریخ و تمدن ایران
- باستانشناسی
- میراث فرهنگی
- نسخههای خطی
- گردشگری فرهنگی
- مطالعات بینرشتهای
گسترش یابد و نتایج ارزشمندی برای معرفی ظرفیتهای علمی و فرهنگی شهر ری در سطح منطقه به همراه داشته باشد.
جمعبندی
نشست تخصصی گروه پژوهشی راگا-ری با حضور دکتر پاکروان، فرصتی ارزشمند برای بررسی ظرفیتهای شهر ری در عرصه تعاملات علمی و فرهنگی بینالمللی بود. پیشنهادهای مطرحشده در این جلسه، از انعقاد تفاهمنامههای همکاری با کشورهای آسیای مرکزی و قفقاز گرفته تا توسعه ارتباط با دانشگاههای جهان اسلام، برگزاری نشستهای تخصصی ریشناسی، معرفی مفاخر شهر ری و استفاده از ظرفیت دیپلماسی فرهنگی، همگی در راستای معرفی هرچه بهتر جایگاه تاریخی و تمدنی این شهر ارزیابی میشود.
در پایان جلسه، بر استمرار اینگونه نشستهای علمی و تخصصی تأکید شد و حاضران ابراز امیدواری کردند که با برنامهریزی منسجم، همکاری میان مراکز علمی، فرهنگی و پژوهشی ایران و کشورهای منطقه گسترش یافته و شهر ری بتواند جایگاه شایسته خود را به عنوان یکی از مهمترین کانونهای تمدنی ایران در عرصه بینالمللی بیش از پیش تثبیت کند.